Aprank Aziz Davit Manastırı-Erzincan | Define Mekanı- Define işaretleri

Aprank Aziz Davit Manastırı-Erzincan

KOTYORA

Üye
Kullanıcı
Katılım
21 Eylül 2011
Mesajlar
180
Beğeni
23
[FONT=verdana, arial, helvetica, sans serif] [FONT=verdana, arial, helvetica, sans serif]APRANK
AZİZ DAVIT MANASTIRI
[/FONT]

Tarihçe


Aprank Manastırı'nın harabeleri, Erzincan ile Erzurum'un neredeyse tam ortasında bulunan Tercan(Mamahatun)'ın 15 km güneybatısında bir tepenin doruğuna yakın bulunmaktadır. 19uncu yüzyılda Aziz Davit manastırı olarak bilinirmiş.
Eskiden olduğu gibi bugün de kullanılan "Aprank" adı, Ermeni ve Kürt dillerindeki "saray" kelimesinden türetilmiştir.
Aprank'ın erken tarihi bilinmemektedir, ancak bu manastır, 19uncu yüzyılda Tercan bölgesinin piskoposluk idaresinin merkeziymiş ve günümüze kalan binaların çoğu muhtemelen bu dönemdendir. Manastır, muhtemelen 1915'te, 1917'deyse mutlaka terkedilmiş olmalıdır.

Tarif

Manastırın ana bölmesi yüksek duvarlar içindedir. Bu duvarlar, adamakıllı savunmadan ziyade etki yaratmak içindir, çünkü kule veyahut siperi yoktur ve avlu, dışarıdaki yükseltiden görünmektedir. Avlunun kuzey duvarının batı ucunda bir kapı vardır ve batı duvarının ortasında başka bir giriş olabilirmiş - o tarafın taşının yağmalanmış olmasından bunu tespit etmek mümkün değildir.
Batı duvarına bitişik, dut ağaçlarının olduğu bir teras vardır. Bu terasın kuzey ucunun biraz altında ve avlu duvarının dışında ise, büyük ve sivri uçlu tonozunun batı tarafı açık bir yapının - belki de bir çeşmenin - kalıntısı vardır.
Duvarlı avlunun kuzey yarısı, duvara bitişik binalarla doluymuş. Avlunun güney yarısının ortasındaysa manastırın ana kilisesi, Surp Hovhannes (Aziz Yahya Kilisesi) varmış.

Surp Hovhannes Kilisesi
Surp Hovhannes'in tasarımı, dıştan dikdörtgen, içten haç planlıdır. Dört bağımsız sütun alçak alınlı kubbeyi berkitir. Bizans sonrası Rum kiliselerinden etkilenmiş bu tasarım planına, Ermeni kiliselerinde 17nci yüzyılın ortasından itibaren sıkça rastlanır.
Kilisenin batı cephesinde tek girişi vardır. Bu kapının alnında, haçlarla süslü, biri 1854 tarihli iki yazıt bulunduran bir levha vardı. Bu levha, 1990'ların başında imha edilmiştir.
Kilisenin içi, her biri apsiste biten bir sahın ve iki geçide ayrılmıştır. İçinin çoğu kaplama taşla örtülmemiş, daha ziyade alçıyla kapatılmış taştan yapılmıştır. Yer, büyük ve iyi işçilik sergileyen taş dilimlerle döşeliymiş.
Kilisenin güney duvarının doğu ucuna yapılmış dikdörtgen, beşik kemerli bir bina vardır. Buraya kilisenin içinden girilir ve dışarıdan girişi yoktur. İçerisi iyi aydınlatılmıştır. Binanın ne işlev gördüğü bilinmemektedir, ancak başka 19uncu yüzyıl Ermeni kiliselerinde de böyle konumlu odalara rastlanmaktadır.

Aziz Davit Şapeli
Bu küçük kilise, avlunun güneyindeki sırtta durur. Tek sahınlı, dikdörtgen şekillidir. İçten tonozlu, dıştan beşik çatılıdır. Kilise, yeniden kullanılmış kesme taştan yapılmıştır ve duvarlarında eski yontma ve yazıt parçalarına rastlanır.
Girişinin üzerindeki yazıt buranın, manastıra adını veren ve kendisi hakkında başka bir şey bilinmeyen belli bir "Davit"in gömüldüğü yer olduğunu anlatır.
Şapelin doğusundaki alan kısmen yıkık bir duvarla örülmüştür. Bu duvarın kuzey-batı köşesinde büyük bir khatchk'ar (haçkar - Ermenice: "mezar taşı") abide vardır. Başka khatchk'arların parçaları etrafa saçılmıştır, ve öyle görünür ki, çevrili alanın içi de şapelin çevresi de mezarlıkmış.


[/FONT]
spacer.gif
aprank1s.jpg

Aprank manastırı

aprank2s.jpg

Avlunun doğudan görünümü

aprank3s.jpg

Manastır binalarının kuzeyden görünümü

aprank4s.jpg

Aziz Yahya kilisesinin doğu ucu

aprank5s.jpg

Kilisenin içi, doğuya bakış

aprank6s.jpg

Güneydoğudan kuzeybatıya bakış

aprank7s.jpg

Kilisenin kubbesi

aprank8s.jpg

Aziz Davit Şapeli'nin batı cephesi

spacer.gif
aprank9s.jpg

Şapelin dışındaki khatchk'ar


aprank10s.jpg

Oymaya yakından bakış


aprank11s.jpg

6 metre boyundaki ikiz khatchk'arlar


spacer.gif
aprank13s.jpg

Khatchk'arlara bakarken


aprank15s.jpg

Haç desenine yakından bakış


aprank14s.jpg

Khatchk'arların arkası

spacer.gif
[FONT=verdana, arial, helvetica, sans serif] [FONT=verdana, arial, helvetica, sans serif]

APRANK HAÇKARLARI


Aziz Davit Şapeli'nden çok kısa bir mesafede iki adet harikulade khatchk'ar bulunmaktadır. Baya büyüktürler (uzunlukları altı metreden fazladır) ve üzerlerinde 1191 ve 1194 tarihleri yazılıdır. Yükseklikleri ve göze çarpan konumları, 8 km ötedeki Erzincan-Erzurum karayolundan görülmelerini mümkün kılmaktadır. En erken 1970'lere kadar üçüncü ama daha küçük bir khatchk'ar daha varmış. Bugünse devrilmiştir. Kaya yüzeyindeki oyuk, burada eskiden dördüncü bir khatchk'ar olduğuna işaret eder.


Karşıda Göstserilen Khatchk'arın İncelemesi
Khatchk'arın iki tarafında da, yontulmuş birçok kaydı çerçeveleyecek şekilde çizgisel örgü geçer.

En alçak seviyede, her biri kavisli gölgelik ile çevrilmiş üç haçlık bir sıra vardır. Bunun üstünde, Ermenice yazılmış uzunca bir yazıt içeren levha vardır. Bunun üzerinde, basamaklı kaide oluşturmak üzere yükselen karmaşık dantelimsi oymacılık ile dolu bir bölüm vardır. Bu basamaklı unsurun Golgotha tepesini simgelediği söylenir. Basamakların iki yanında birer haç vardır - bu da Golgotha'yı simgeliyor olabilir. Bu basamaklı kaidenin tepesinden, altı köşeli yıldız örgü ile süslü bir diske uzanan bir sap çıkar. Bu disk motifinin bitkinin filizlendiği tohumu simgelediği bilinir. Bitki sapı yukarı ve Hayat Ağacı'nın simgelendiği bir "tied-up flowering foot"a devam eder.
Bunun hemen stünde, khatchk'arların temel öğesi olan bir büyük haç vardır. (khatch = haç ve k'ar = taş) Bu haçın her kolunun köşesi, sarmaşık yonca yaprağında biter. Süs bandı, dikey biçimde "flowerıng foot"tan haçın ortasını boylar. Haçın tepesine varmasıyla birlikte bu, iki adet kıvrık, her biri (üzüm olabilecek) bir meyvede biten sarmaşık filiz olur. Bu, Hayat Ağacı kavramını sürdürür.
Haçın üstünde kabartma vardır. Tahtta oturan bir figür (İsa?) sağ eliyle takdis eder ve sol elinde bir kitap tutar.

İkinci haçkar da genel deseni takip eder ama süsü farklıdır. Temel fark, bu taşın tepesinde aynı dönemin Müslüman mezar taşlarında rastlanan yağmurluk silmenin olmasıdır. Bu khatchk'arın güney yüzünde Arapça yazı da vardır.


[/FONT]
[/FONT]
spacer.gif
aprank12s.jpg


aprank18s.jpg

Günbatımı
 
Üst