Tesbih' In Anlami Tarihi Çeşitleri Ve Özellikleri

Tesbih ise; “Allah`ı O`na yakışmayan şeylerden tenzih etmek/ uzak tutmak, yani Allah`ı yüceltmek, O`nun her türlü kemal sıfatlarla donanmış olduğunu iyi kavramak ve bunu her vesile ile yüksek sesle söylemek” demektir.​

Aynı kökten gelen “سبحان Sübhan”, Allah`ın bir ismi olup; “çok tenzih edilen, her türlü kusurdan uzak olan” demektir.​

Kur`an`da bir çok ayette, yerde ve gökte olan her şeyin Allah`ı tespih ettiği bildirilir. Bunun anlamı; “zerreden küreye, var olan her şey, Allah`ın her türlü kusurdan uzak olduğunun delilidir” demektir. Tesbih, Yaratan`ı tüm nitelikleriyle tanımak ve tanıtmaktır.​

تسبيح Tesbih kelimesinin kökünden gelen ve Allah`ı tesbih eden, yücelten kelimeler, Kur`an`da yüze yakın yerde geçmektedir.​

Kuranda –sebbeha-fiili bazen mazi sigasıyla(geçmiş zaman kipiyle)-Hadid/1 de olduğu gibi kullanılmıştır.Bazen de muzari sigayısla(geniş zaman),ara sıra da gelecek zaman kipiyle kullanılmıştır.21/20, 39/75, 40/7, 41/38, 42/5 ayetlerinde olduğu gibi.Bu farklılık kainattaki her zerrenin Allah’a hamd etmiş olduğuna ,hala etmekte​

Tesbih kavramı Kuranda bir çok yerde geçer ve Alllaha boyun eğmenin,emirlerini uygulamanın bir ifadesi olarak kullanılır.Tesbih kelimesi bir çok ayette hamd ifadesi ile geçmektedir.​

Gök gürültüsü Allah'ı hamd ile tesbih eder. Melekler de O'nun heybetinden dolayı tesbih ederler. Onlar, Allah hakkında mücâdele edip dururken O, yıldırımlar gönderip onlarla dilediğini çarpar. Ve O, azabı pek şiddetli olandır.Rad/13​

O halde Rabbini hamd ile tesbih et. Ve secde edenlerden ol.Hicr/98​

Yedi gök, yer ve bunlarda bulunanlar O'nu tesbih eder; O'nu hamd ile tesbih etmeyen hiçbir şey yoktur; fakat siz onların tesbihlerini anlamazsınız. Doğrusu O Halim olandır, Bağışlayan'dır.İsra/44​

Sen, ölümsüz ve daima diri olan Allah'a güvenip dayan. O'nu hamd ile tesbih et. Kullarının günahlarından haberdar olarak O yeter.Furkan/58​

O halde sabret, çünkü Allah'ın va'di haktır; günahının bağışlanmasını dile ve akşam-sabah Rabbini hamd ile tesbih et.Mümin/55​

Artık Rabbini hamd ile tesbih et ve bağışlamasını dile! Muhakkak ki, O, çok bağışlayandır.Nasr/3​

Bu ayetlerde Allah’ı hamd ile tesbihtenbahsediliyor.Demek ki hamd ile tesbih kavramlarıbirbirlerini tamamlıyor.Allahı hamdetmeyen toplum veyaşahışlar gerçek anlamda Allahı tesbih etmemiş sayılır.​

Haydi, Rabbinin yüce ismi ile tesbih et.Hakka/52​

Kainattaki her şey elektrona varıncaya kadarhepsi,Allah’ı tesbih etmektedir:​

Göklerde ve yerde olan kimselerin, sıra sıra uçan kuşların Allah'ı tesbih ettiğini görmez misin? Her biri kendi niyaz ve tesbihini bilir. Allah, onların yaptıklarını bilendir.Nur/41​

Göklerde ve yerde bulunan her şey Allah'ı tesbih etmektedir. O, azîzdir, hakîmdir.Hadid/1​

Göklerde olanlar da yerde olanlar da Allah'ı tesbih ederler. O güçlüdür, Hakim'dir.Haşr/1​

O, yaratan, var eden, varlıklara şekil veren Allah'tır. En güzel isimler O'nundur. Göklerde ve yerde olanlar, O'nu tesbih ederier. O, öyle üstündür, öyle hikmet sahibidir.Haşr/24​

Göklerde olanlar da yerde olanlar da Allah'ı tesbih ederler. O, güçlüdür, Hakim'dir.Saf/1​

Göklerde ve yerde olanların hepsi, mülkün sahibi, eksiklikten münezzeh, azîz ve hakîm olan Allah'ı tesbih eder.Cuma/1​

Göklerde olanlar ve yerde bulunanlar Allah'ı tesbih ederler. Hükümranlık O'nundur, Övülmek O'na mahsustur. O herşeye Kadir'dir.Tegabun/1​

En mutedil olanları: «Ben size Rabbinizi tesbih etsenize, demedim mi?» dedi.Kalem/28​

Rabbimizi tesbih ederiz; doğrusu biz (kendi kendimize) yazık etmişiz, dediler.Kalem/29​

Bahçe sahiplrindeki mutedil –vasat-kişi ,onların aldığıkarara uymak istemiyordu.Onlara tesbih etmelerigerektiğini söylüyordu.Ama bu tesbih,bizim bildiğimizyani her gün ikame ettiğimiz namazdan sonra çekilentesbih olmadığı aşikardır.​

Kuran,tesbih kavramın bir bütünlük içinde, insanınhayatının her alanında tesbih etmesi gerektiğini vurguluyor:​

Bu ayetler benzeri bir çok ayet vardır Kuranda.​

Allah en büyüktür.​

"Sübhane Rabbiyel Azim"​

Ey büyük Rabb'ım! Seni bütün noksan sıfatlardan tenzih ederim.​

"Semiallahulimen hamideh"​

Allah kendisine hamd edenleri işitti.​

"Rabbena leke'l-hamd" Anlamı:
Ey Rabbımız! Her çeşit hamd ancak sanadır.​

"Sübhane Rabbiye'l-ala"​

Ey Yüce Rabb'ım! Seni bütün noksan sıfatlardan tenzih ederim.​

"Esselamu aleykum ve rahmetullah"​

Allah'ın selamı üzerinize olsun​

"Allahümme ente's-selamu ve minke's-selam​

Allah'ım! Sen kurtuluş merciisin. Esenlik ve güvenlik sendedir.​

"Ala Resulina Muhammedin salavat"​

Salat Peygamberimiz Hz.Muhammed (s.a.v.)'in üzerine olsun​

"Subhanallahi ve'l-hamdülillahi vela ilahe illallahu vallahu ekber vela havle vela kuvvete illa billahil aliyyil azim"​

Allah eksik sıfatlardan beridir. Hamd Allah'adır. Allah'tan başka ilah yoktur ve Allah en büyüktür. Allah'tan başkasında güç ve kudret yoktur.​

"Subhanallah"​

Allah noksan sıfatlardan münezzehtir.​

"Elhamdülillah"​

Hamd Allah'adır.​

"Lailahe illallahu vahdehula şerikeleh lehül mülkü velehül hamdüala külli vehüve şey'in kadir"​

Eşsiz olan ve ortağı olmayan Allah'tan başka ilah yoktur. Hükümranlık Onundur, hamd Onadır ve O her şeye güç yetirendir.​

"Subhane Rabbiye'l-aliyyi'l-a'le'l-vehhab"​

Çok bahşedenlerin en yücesi olanRabb'im! Sen noksan sıfatlardan münezzehsin.​

"Amin" ​

(Duamın kabul olacağına) Ben inanıyor, güveniyorum.​